ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο φοιτητής θα είναι σε θέση να:
• Γνωρίζει τις βασικές αρχές και μηχανισμούς που διέπουν το γεωπεριβάλλον και τις φυσικές καταστροφές.
• Γνωρίζει τα προβλήματα που δημιουργεί μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση που αγνοεί τους νόμους της φύσης και έχει οδηγήσει σε περιβαλλοντική κρίση.
• Αντιλαμβάνεται την κατανομή και τα χαρακτηριστικά των φυσικών καταστροφών και πως αυτά καθορίζονται άμεσα από τις γεωλογικές και γεωδυναμικές διεργασίες. Ειδικότερα, οι φοιτητές θα γνωρίσουν το σημερινό γεωδυναμικό καθεστώς και τις ενεργές δομές του Ελληνικού χώρου.
• Γνωρίζει πρωτότυπες και σύγχρονες μεθοδολογίες για την μελέτη των φυσικών κινδύνων και την παρακολούθηση περιβαλλοντικών δεικτών.

• Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
• Σχεδιασμός και διαχείριση έργων
• Λήψη αποφάσεων
• Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
• Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
• Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
• Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
• Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας
• Παράγωγή νέων ερευνητικών ιδεών

ΘΕΩΡΙΑ

Γεωπεριβάλλον

• Φυσικά Υλικά και Διεργασίες, Γεωλογικός Κύκλος και υποκύκλοι (Τεκτονικός, πετρολογικός, γεωχημικός, υδρολογικός),
• Εδάφη και Περιβάλλον, (ανάπτυξη εδαφών και χρονοακολουθίες, εύφορα εδάφη, κατάταξη και τεχνικές ιδιότητες εδαφών, εδαφική μόλυνση)
• Το νερό, (Κύκλος του νερού, υπόγειο νερό, χρήση, φράγματα, λεκάνη κατάκλυσης και κανάλια, διαχείριση νερού, μόλυνση, αφαλάτωση)
• Ορυκτοί πόροι και περιβάλλον
• Ενεργειακοί πόροι (Κάρβουνο και λιγνίτης, Πετρέλαιο και φυσικό αέριο, πυρηνική ενέργεια, γεωθερμική ενέργεια, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, υδροηλεκτρική ενέργεια)
• Γεωλογικά δεδομένα και Σχεδιασμός Χρήσεων Γης (Γεωπεριβαλλοντική χαρτογράφηση, μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, χωροθέτηση) Γεωλογικοί παράγοντες και Περιβαλλοντική Υγεία (ιχνοστοιχεία, χρόνιες αρρώστιες και γεωλογικό πλαίσιο)

Φυσικές Καταστροφές

• Ορισμός και τάση αύξησης. Τρωτότητα. Κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Φυσικές και τεχνολογικές καταστροφές. Γεωλογικός Χρόνος και Φυσικές καταστροφές. Ο ρόλος και η σημασία της πρόληψης. Προσαρμογή στις καταστροφές. Σχεδιασμός, Άμεση δράση και Διαχείριση.
• Σεισμικός κίνδυνος, σεισμοί και ρήγματα, σεισμικότητα, μέγεθος, μακροσεισμικές εντάσεις, Περιβαλλοντική σεισμική ένταση και περιβαλλοντικά φαινόμενα, ενεργά ρήγματα, γεωμετρία, κινηματική, επαναληψημότητα και ρυθμοί ολίσθησης ρηγμάτων, μετατοπίσεις, πιθανότητες. Επιπτώσεις και παράγοντες. Συνοδά φαινόμενα.
• Κίνδυνος τσουνάμι (γένεση, κατανομή κινδύνου, πρόληψη)
• Κατολισθητικός κίνδυνος (κατανομή κινδύνου, αίτια εκδήλωσης, πρόληψη και αντιμετώπιση)
• Πλημμυρικός κίνδυνος (Μέγεθος και συχνότητα, αστικοποίηση, διαμόρφωση κοιτών, δυσμενείς συνέπειες και οφέλη)
• Ηφαιστειακός κίνδυνος (κατανομή κινδύνου στον Ελλαδικό χώρο, ηφαιστειακή δραστηριότητα σε Σαντορίνη και Νίσυρο, πρόβλεψη και πρόδρομα φαινόμενα)
• Κίνδυνος πυρκαγιάς (Παράγοντες, κατανομή και πρόληψη, μεταπυρικά φαινόμενα)
• Γεωπεριβαλλοντικοί κίνδυνοι Μακράς διάρκειας (παράκτιες μεταβολές, διάβρωση, ερημοποίηση, μέτρα προστασίας)
• Κίνδυνος παγετού (Παράγοντες, επιπτώσεις και χαρτογράφηση παγετού)

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

• Αναγνώριση ορυκτών.
• Αναγνώριση και τεχνική περιγραφή πετρωμάτων.
• Περιγραφή βραχομάζας και ασυνεχειών.
• Εργαστηριακός προσδιορισμός μηχανικών ιδιοτήτων πετρωμάτων. Δοκιμή θλίψης, έμμεσου εφελκυσμού, σημειακής φόρτισης, σκληρότητας με το κρουσίμετρο Schmidt. Δοκιμή χαλάρωσης.
• Γεωλογικοί χάρτες. Ερμηνεία, κατασκευή γεωλογικών τομών. Οριζόντια και κεκλιμένα στρώματα, ρήγματα.
• Στερεογραφική απεικόνιση επιπέδων και ασυνεχειών.
• Στερεοκάνναβος Schmidt. Ροδοδιαγράμματα.
• Αξιολόγηση ευστάθειας πρανών με τη βοήθεια στερεοδιαγραμμάτων.